Nu we zijn neergestreken, en ondertussen alweer meer dan een week terug, aan de Zuid Franse kust, neem ik de gelegenheid te baat om een update te geven over mijn Eindeloos Vertier-leesavontuur.
Ten eerste, het heeft voor mij echt verschil gemaakt om dit boek ‘normaal’, hardcover te lezen. In eerste instantie had ik het e-book aangeschaft, omdat ik het meeste lees op m’n e-reader (alhoewel, moet ik zeggen, laatste tijd schaf ik toch weer meer echte boeken aan).
Eindeloos Vertier (Infiniti Jest) van David Foster Wallace is een monumentaal boek, en niet in de laatste plaats om het aantal pagina’s dat het bevat: 1176. Het is een zogenaamde Zeitgeist roman, een roman die een tijdsgeest probeert vast te leggen van een bepaalde periode. Eindeloos Vertier is in 1996 uitgebracht, en in 2026 vertaald in het Nederlands. Het is moeilijk om een plot te geven van dit kolossale verhaal, maar in grote lijnen gaat het over de familie Incadenza: tennisspeler Hal, diens broers Orin en Mario en ouders James en Avril. Ook is er een verhaallijn over een verslavingshuis, en de kleurrijke personen die dat huis tijdelijk bewonen. En er is een terugkerende verhaallijn over een ‘entertainmentcartridge’ die zo vermakelijk en verslavend is, dat het zelfs dodelijk is, en daarom opgespoord en vernietigd moet worden. Tegelijkertijd doet de opsomming van deze drie verhaallijnen totaal geen recht aan de werkelijkheid van het boek, dat wijdvertakt, voller en rijker is. Denk aan een eindeloos vertakkende rivier om de veelheid aan verhaallijnen mee te vergelijken (lijnen, zowel letterlijk als figuurlijk komen ook steeds terug als motief).
Maar ik was dus begonnen in Eindeloos Vertier, op m’n ereader. Ik ploegde, worstelde en kroop door de pagina’s, maar ik genoot er niet van. Persoonlijk vind ik dat ergens, op een bepaald punt, een boek je wel moet grijpen, er moet een klikje zijn, iets, een vingerknip, een haakje, of een stukje magie, waardoor je vanuit jezelf wilt verder lezen. Dat had ik in eerste instantie totaal niet. Ik ging zelfs aantekeningen maken bij wat ik gelezen had, met de hoop dat het me meer houvast zou geven. De substack-leeswijzer met samenvattingen hield ik bij, alleen dat ontmoedigde me meer dan het me motiveerde.
En zo raakte het boek in de vergetelheid. De waan van de dag, makkelijk snel en hap snap vermaak nam het over. Tussendoor las ik andere boeken, ik raakte m’n oplaadstekkertje van de ereader kwijt, dus die lag een tijd ergens onopgeladen te wachten op een nieuwe impuls energie.
Tot ik op een gegeven moment een IJ-enthousiasteling sprak op de skrepr open dag, en ik een half waar stoer verhaal te vertellen over hoe ik uitgedaagd wilde worden, maar toen tot een halt werd geroepen, want, met Eindeloos Vertier had ik de handdoek in de ring gegooid. Ai, daar had ik het niet van terug.
Ik ging vrolijk verder met m’n hap snap vermaak, wijncursus, afronding van het schooljaar, toen er toch iets begon te knagen. Soms zit ik namelijk ergens, even een rustig momentje te hebben, met m’n telefoon in m’n hand. En steeds vaker keek ik van bovenaf naar mezelf, nek voorovergebogen, starend naar een rechthoekig blokje, wat apps aanklikkend, swipend hier en daar, en smachtend naar sprankje entertainment, hopend op verlossing of vervulling, net hoe m’n bui is. Maar nooit kreeg ik van dat rechthoekige blokje wat ik zocht, wat ik terugkreeg: een dof en zeurderig gevoel op.
En toen kroop David Foster Wallace zo weer binnen in mijn hoofd. Ging Eindeloos Vertier nou niet over de menselijke zucht en hang naar vermaak, entertainment?
Ik kocht dus het kolossale boek, en begon opnieuw, op pagina 1 met lezen. En het maakte alle verschil. De leeservaring is echt anders, de informatie komt beter binnen en blijft beter hangen. Het is makkelijker om de omvangrijke voetnoten te lezen. En ergens kwam nu wel dat vonkje dat ik nodig had om uit mezelf verder te willen lezen. Het is nog steeds af en toe zwoegend lezen, maar ik accepteer gewoon dat ik niet alle woorden, niet alle zinsconstructies snap, en dat gaat prima eigenlijk. Ik zit nog ‘maar’ op pagina 245 maar ik heb al met zoveel interessante personages kennisgemaakt, zoveel scherpe menstyperingen gelezen, dat het me nieuwsgierig maakt naar wat er allemaal nog gaat komen.
Maar nog even dit, waar kom je het woord ‘snaaks’ nog tegen? Het is tot dusver m’n lievelingswoord in Eindeloos Vertier.